Zabiegi

Zmiany pigmentacyjne

Zmiany pigmentacyjne skóry stanowią szeroką grupę zaburzeń związanych z nieprawidłowym rozmieszczeniem, ilością lub funkcją melanocytów oraz melaniną - barwnikiem odpowiedzialnym za kolor skóry, włosów i oczu. Mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty, manifestować się jako plamy jaśniejsze (hipopigmentacyjne), ciemniejsze (hiperpigmentacyjne) lub o mieszanym zabarwieniu. Choć wiele z nich ma charakter łagodny, część wymaga specjalistycznej diagnostyki, aby wykluczyć choroby ogólnoustrojowe oraz zmiany potencjalnie ryzykowne.

Rodzaje zmian pigmentacyjnych

Hiperpigmentacje (przebarwienia)

Zmiany powstające w wyniku nadmiernej produkcji melaniny lub jej zwiększonego odkładania w skórze.
Najczęstsze formy to:

Melasma (ostuda) - symetryczne, plamiste przebarwienia, typowo na twarzy; często związane z hormonami, ekspozycją na UV i predyspozycją genetyczną
Przebarwienia pozapalne - powstają po stanach zapalnych skóry (np. trądzik, urazy, zabiegi dermatologiczne)
Lentigo solaris (plamy soczewicowate) - wynik przewlekłej ekspozycji słonecznej; częste u osób dorosłych
Piegi - drobne plamki związane z nadreaktywnością melanocytów na UV
Ogniska hiperpigmentacji w chorobach metabolicznych - (np. choroba Addisona, hemochromatoza)

Hipopigmentacje

Zmniejszenie ilości melaniny lub całkowity jej brak.
Najczęściej spotykane:

Bielactwo (vitiligo) - autoimmunologiczne zniszczenie melanocytów, powodujące ostro odgraniczone odbarwienia
Hipopigmentacja pozapalna - pozostałość po urazach, oparzeniach, dermatozach
Pityriasis alba - jasne, lekko łuszczące się plamy u dzieci i młodzieży
Albinizm - wrodzony brak enzymów melanogenezy

Zmiany barwnikowe melanocytarne (znamiona)

Zwykle łagodne, jednak wymagają oceny dermatologicznej:

Znamiona melanocytarne nabyte i wrodzone
Znamiona atypowe (dysplastyczne) - mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem czerniaka
Plamy café-au-lait
Plamy Beckera
Znamiona błękitne
Melanosis etniczna - ciemniejsze strefy barwnika u osób o ciemniejszej karnacji

Zmiany o mieszanej etiologii pigmentacyjnej

Zaburzenia, w których hiperpigmentacja łączy się z elementami zapalnymi, naczyniowymi lub metabolicznymi:

Lichen planus pigmentosus (liszaj płaski barwnikowy) - przewlekła dermatoza zapalna będąca odmianą liszaja płaskiego, charakteryzująca się stopniowym pojawianiem się brunatnych lub szarobrunatnych przebarwień skóry
Erythema dyschromicum perstans (trwały rumień dyschromiczny, dermatoza popielata) - przewlekła choroba barwnikowa skóry, objawiająca się stopniowym pojawianiem się sino-szarych lub popielatych plam o niewyraźnych granicach
Amyloidoza skórna - choroba polegająca na odkładaniu się w skórze nieprawidłowego białka
Ochronoza pozapalna lub polekowa - rzadkie zaburzenie pigmentacyjne, w którym dochodzi do odkładania się ciemnych barwników w skórze, prowadząc do jej niebieskawo-szarego lub brunatnego zabarwienia

Diagnostyka zmian pigmentacyjnych

Nowoczesna diagnostyka pozwala na precyzyjne różnicowanie między zmianami łagodnymi, pozapalnymi, melanocytarnymi i metabolicznymi.
Najczęstsze formy to:

Dermatoskopia / wideodermatoskopia